Thông tin hữu ích IT

Công nghệ, vật liệu Nano là gì? Ứng dụng như thế nào trong cuộc sống?

Đời sống con người càng được cải thiện một phần là do khoa học kĩ thuật ngày càng tiến bộ. Trong những năm trở lại đây khoa học đã cho ra đời rất nhiều công nghệ có ích cho xã hội, trong đó phải kể đến công nghệ Nano. Vật liệu Nano cũng đã được sử dụng trong rất nhiều các lĩnh vực. Vậy công nghệ Nano này là gì? Nó đã giúp ích gì cho chúng ta?

1. Công nghệ Nano là gì?

Hình ảnh minh họa về công nghệ Nano

Hình ảnh minh họa về công nghệ Nano

Công nghệ Nano (Nanotechnology) là việc sử dụng vật chất ở quy mô nguyên tử, phân tử và siêu phân tử cho các mục đích công nghiệp. Hay có thể hiểu đơn giản là sự phân tích, điều khiển và chế tạo các vật chất bằng cách đưa nó về hình dạng và kích thước từ 1 đến 100 nanomet.

Công nghệ Nano chỉ mới thực sự phát triển và phổ biến rộng rãi từ khi cuộc cách mạng 4.0 bắt đầu. Tính đến hiện tại, nó đã góp một phần không nhỏ đến việc phục vụ con người. Điển hình là khâu sản xuất các mặt hàng thủy tinh, gốm, sứ,… đều có sự góp mặt của công nghệ này. Công nghệ Nano hiện được coi là ngành công nghệ hàng đầu về khoa học – kĩ thuật trên thế giới và hứa hẹn sẽ ngày một phát triển trong tương lai.

Hình ảnh minh họa về công nghệ Nano

Hình ảnh minh họa về công nghệ Nano

2. Vật liệu Nano là gì?

– Định nghĩa

Như đã đề cập, công nghệ Nano là sự phân tích, điều khiển và chế tạo các vật chất bằng cách đưa nó về hình dạng và kích thước từ 1 đến 100 nanomet. Chúng tạo ra loại vật liệu Nano – một loại vật liệu có cấu trúc các hạt, các sợi, ống, hay các tấm mỏng có kích thước rất nhỏ khoảng từ 1 đến 100 nanomet. Từ thế kỉ 10, các hạt Nano đã được con người sử dụng, chế tạo ra các vật liệu nano, tuy nhiên con người lại không hề biết về nó.

Loại vật liệu này tồn tại ở nhiều dạng khác nhau: Rắn, lỏng và cả ở thể khí. Tên của vật liệu Nano còn có thể đặc theo hình dáng vật liệu, bao gồm vật liệu Nano không chiều (đám Nano, hạt Nano), vật liệu Nano một chiều (dây Nano, ống Nano), vật liệu Nano hai chiều (màng mỏng), ngoài ra còn có vật liệu mang cấu trúc Nano hay Nanocomposite.

Các dạng của vật liệu Nano

Các dạng của vật liệu Nano

– Các phương pháp chế tạo

Có rất nhiều các phương pháp chế tạo vật liệu Nano. Dưới đây là 5 phương pháp phổ biến nhất:

Phương pháp hóa ướt: Bao gồm các phương pháp thủy nhiệt, sol-gel, và đồng kết tủa. Theo phương pháp này, các dung dịch chứa ion khác nhau được trộn với nhau theo một tỷ phần thích hợp, dưới tác động của nhiệt độ, áp suất, độ pH, mà các vật liệu Nano được kết tủa từ dung dịch. Sau quá trình lọc, sấy khô, ta thu được các vật liệu có kích thước Nano.

Phương pháp cơ khí Nano: Bao gồm các phương pháp tán, nghiền, hợp kim cơ học. Theo phương pháp này, vật liệu ở dạng bột được nghiền đến kích thước nhỏ hơn. Ngày nay, các máy nghiền thường dùng là máy nghiền bi hành tinh hay máy nghiền quay.

Phương pháp cơ khi Nano

Phương pháp cơ khi Nano

Phương pháp bay hơi nhiệt: Gồm các phương pháp quang khắc (lithography), lắng đọng trong chân không (vacuum deposition), vật lí, hóa học. Các phương pháp này áp dụng hiệu quả trong chế tạo màng mỏng hoặc lớp bao phủ bề mặt. Người ta cũng có thể dùng nó để chế tạo hạt Nano bằng cách cạo vật liệu Nano từ tấm chắn.

Phương pháp pha khí: Gồm các phương pháp nhiệt phân, nổ điện (electro-explosion), đốt laser, bốc hơi ở nhiệt độ cao, plasma. Nguyên tắc của các phương pháp này là hình thành vật liệu Nano từ pha khí.

Phương pháp hóa học: Dung dịch muối kim loại thông qua quá trình phản ứng oxi hóa khử chuyển ion sang kim loại ở kích thước Nano. Do các hạt Nano có năng lượng lớn nên có khuynh hướng liên kết lại với nhau để quay về kích thước bền hơn (micro), do đó sau khi phản ứng hạt Nano kim loại được bọc bằng chất bảo vệ. Điển hình là bạc keo hay còn gọi là Nano bạc (Colloidal Silver).

3. Ứng dụng của công nghệ và vật liệu Nano

Công nghệ Nano được áp dụng ở khắp các lĩnh vực

Công nghệ Nano được áp dụng ở khắp các lĩnh vực

– Ứng dụng của công nghệ Nano

Công nghệ Nano cho phép thao tác và sử dụng vật liệu ở tầm phân tử, tạo ra và làm tăng tính chất đặc biệt của vật liệu nhưng lại giảm kích thước của các thiết bị, hệ thống đến kích thước cực nhỏ. Đây được xem là cuộc cách mạng công nghiệp, thúc đẩy sự phát triển trong mọi lĩnh vực đặc biệt là y sinh học, năng lượng, môi trường, công nghệ thông tin, quân sự… Vì thế có thể coi công nghệ này đã và đang tác động đến toàn xã hội.

Nền công nghệ Nano góp phần nâng cao chất lượng của pin năng lượng mặt trời, tăng tính hiệu quả và dự trữ của pin và siêu tụ điện, tạo ra chất siêu dẫn làm dây dẫn điện để vận chuyển điện đường dài…

Công nghệ Nano trong pin năng lượng mặt trời

Công nghệ Nano trong pin năng lượng mặt trời

Về mặt kỹ thuật, công nghệ này giúp chế tạo các linh kiện điện tử Nano với tốc độ xử lý cực nhanh. Các nhà xưởng cũng dùng vật liệu Nano để làm các thiết bị ghi thông tin cực nhỏ, chế tạo màn hình máy tính, điện thoại và các linh kiện cho xe hơi, máy bay, tàu vũ trụ…

Công nghệ Nano trong công nghệ thông tin

Công nghệ Nano trong công nghệ thông tin

Công nghệ hiện đại này còn có thể khiến các loại thực phẩm thay đổi hương vị cũng như giàu dinh dưỡng hơn. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ được thưởng thức những món ăn với hương vị vô cùng lạ mà giá trị dinh dưỡng vẫn cao nhờ công nghệ Nano thực phẩm. Ngoài ra, công nghệ Nano cũng sẽ giúp lưu trữ thực phẩm được lâu hơn nhiều lần bằng cách tạo ra những vật liệu đựng thực phẩm có khả năng diệt khuẩn, tiêu biểu là các tủ lạnh với các ngăn chứa thực phẩm được tích hợp công nghệ này.

Công nghệ Nano có khả năng thay đổi hương vị

Công nghệ Nano có khả năng thay đổi hương vị

Về môi trường, nó giúp thay thế những hóa chất, vật liệu và quy trình sản xuất truyền thống gây ô nhiễm bằng một quy trình mới gọn nhẹ, tiết kiệm năng lượng, giảm tác động đến môi trường. Cụ thể chúng ta đã chế tạo thành công các màng lọc Nano, góp phần lọc được các phân tử gây ô nhiễm. Các chất hấp phụ, xúc tác Nano dùng để xử lý chất thải nhanh chóng và hoàn toàn… Trong đó, điển hình là Máy lọc nước Nano.

– Ứng dụng của vật liệu Nano

Vật liệu Nano đã và đang được giới y học đánh giá cao và ngày càng áp dụng vào trong lĩnh vực y học, sinh học này. Các hạt Nano được xem như là các robot nano thâm nhập vào cơ thể. Giúp con người có thể can thiệp ở qui mô phân tử hay tế bào. Hiện nay, con người đã chế tạo ra hạt Nano có đặc tính sinh học có thể dùng để hỗ trợ chẩn đoán bệnh, dẫn truyền thuốc và thậm chí là tiêu diệt các tế bào ung thư.

Vật liệu Nano dùng trong y học

Vật liệu Nano dùng trong y học

Ngành may mặc cũng có những bước chuyển mình từ khi vật liệu Nano được tạo ra. Họ áp dụng vật liệu Nano bạc có khả năng thu hút và tiêu diệt vi khuẩn gây mùi hôi khó chịu trong quần áo. Ứng dụng hữu ích này đã được áp dụng trên một số mẫu quần áo thể thao ở các hãng lớn như Nike, Adidas… Và đặc biệt, còn được sử dụng trong một số loại quần lót khử mùi.

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button